EGZORCYZM
 

Egzorcyzm - forma obrzędu mająca na celu usunięcie z człowieka lub przedmiotu złych mocy. W kościele katolickim egzorcyzmem nazywany jest obrzęd liturgiczny mający na celu usunięcie bezpośredniego wpływu szatana na osobę lub (rzadziej) przedmiot w formie opętania. Egzorcyzm uroczysty dokonywany jest wyłącznie w przypadku opętania, ściśle według Rytuału Rzymskiego. Dokonywać egzorcyzmów (odprawiać egzorcyzmy) może wyłącznie biskup, lub kapłan przez niego wyznaczony (egzorcysta), po spełnieniu określonych w Rytuale warunków (między innymi wykluczenie choroby psychicznej). W egzorcyzmie uroczystym kapłan zwraca się do demona bezpośrednio, używając do tego autorytetu całego Kościoła. Egzorcyzm, aby był skuteczny, łączy się z praktykami ascetycznymi (post i inne umartwienia) oraz innymi modlitwami (zwłaszcza różaniec). Czasem wystarcza jednokrotne odprawienie obrzędu, chociaż zdarzają się przypadki (tych jest zdecydowanie więcej), gdy egzorcyzmy muszą być powtarzane wiele razy. Egzorcyzm zwykły (tylko w formie modlitwy) może być odprawiony przez każdego wiernego, na mocy otrzymanego sakramentu chrztu, gdy istnieje podejrzenie wpływu demonicznego (np. silna pokusa, nękanie, niepokojenie). W egzorcyzmie zwykłym wierny zwraca się do Boga z prośbą o uwolnienie od wpływu demona, lub też do świętego (zwłaszcza do świętego Michała Archanioła) z prośbą o wstawiennictwo u Boga. Przestrzega się przed bezpośrednim zwracaniem się do demona. Egzorcyzm jest również częścią innych obrzędów, zwłaszcza sakramentu chrztu. Rytuał sakramentu chrztu sprzed reformy liturgicznej po Soborze Watykańskim II zawierał potrójne egzorcyzmy katechumena, w tym użycie egzorcyzmowanej soli. Obecnie rytuał chrztu zawiera pojedynczy egzorcyzm.

W teologii chrześcijańskiej opętaniem określa się zawładnięcie ciałem osoby opętanej przez demona. Teolodzy rozróżniają przyczyny opętania na zawinione i niezawinione. Za zawinione uważają między innymi dobrowolne oddanie się diabłu, świętokradztwo, uprawianie magii, wróżbiarstwa. Do niezawinionych zaliczają z kolei padnięcie ofiarą przekleństwa, czarów, a także opętanie dopuszczone jako doświadczenie boże. W opisie opętania teologia chrześcijańska wyróżnia występowanie takich zjawisk jak np. mówienie językami nieznanymi osobie opętanej, lewitacja, nadzwyczajna siła, a zwłaszcza wstręt do rzeczy świętych i poświęconych (hostia, relikwie, woda święcona), rozpoznawanie hostii konsekrowanych od nie konsekrowanych i wody święconej od zwykłej. Przy czym warto zaznaczyć, że niektóre z tych zjawisk (nadzwyczajna siła, gwałtowne reakcje na wizerunki krucyfiksów) towarzyszą także osobom chorym psychicznie. Z tego powodu bardzo ważne jest tu rozeznanie. W razie potrzeby kapłan powinien się skonsultować z psychiatrą lub psychiatra z kapłanem pełniącym posługę egzorcystyczną. Według nauki Kościoła katolickiego, podczas obrzędu zwanego w kościele katolickim egzorcyzmem, można uwolnić osobę z mocy demona. W katolicyzmie do egzorcyzmowania uprawnieni są biskupi oraz księża przez nich upoważnieni. W innych wyznaniach do posługi egzorcyzmowania mogą być dopuszczeni również świeccy. Wiele osób sceptycznie nastawionych do zjawiska opętania uważa, że można je wyjaśnić np. na postawie poznania zjawisk przebiegających u osób chorych psychicznie lub pod wpływem substancji psychoaktywnych. Nimb tajemniczości i zjawisk paranormalnych, działania złego demona, jest stanowią dobry materiał na kasowy film kinowy. Sukces kasowy odniósł film z gatunku horrorów religijnych Egzorcysta z 1973 roku i jego sequele. Warto przy tym zaznaczyć, że jedynie pierwsza część tej serii należycie ukazała problem tego zjawiska. Pozostałe bazowały jedynie na taniej sensacji i nie trzymały się już realiów towarzyszących opętaniu i egzorcyzmom.

AUTOR: SATANIST